Co nowego dla wielbicieli literatury pięknej w styczniu

Na tej ziemi

Bez wątpienia jest to jedna z najważniejszych premier w ramach cenionej Serii Dzieł Pisarzy Skandynawskich. Warto podkreślić, że ta uhonorowana Nagrodą Literacką Unii Europejskiej powieść stanowi monumentalną sagę, która w sposób bezkompromisowy zmusza nas do refleksji nad tym, dokąd właściwie zmierzamy jako gatunek.

Choć wszystko zaczyna się dość klasycznie – od pogrzebu seniora rodu – to jednak śmierć dziadka Ernsta staje się tutaj zaledwie pretekstem. Służy ona bowiem za punkt wyjścia do rozwinięcia niezwykle wielowarstwowej opowieści o trzech pokoleniach rodziny, których losy, co istotne, pozostają splecione gęstą siecią mrocznych sekretów. W konsekwencji Ørntoft zabiera nas w oszałamiającą podróż w czasie i przestrzeni. W efekcie przechodzimy od sielankowej Danii lat 60., poprzez traumatyczny obraz Nowego Jorku po zamachach z 11 września, aż po niepokojącą, a wręcz złowieszczą wizję przyszłości w roku 2036.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że nie jest to zwykła saga rodzinna, lecz odważne połączenie literatury pięknej z trafną diagnozą współczesnego świata. To właśnie tutaj intymność i miłość nieustannie zderzają się z bezwzględnym kapitalizmem oraz narastającym widmem katastrofy ekologicznej. Na tej ziemi jawi się jako idealna propozycja dla tych czytelników, którzy szukają lektury nie tylko zachwycającej językowo, ale jednocześnie intelektualnie wyzywającej i wielowymiarowej.

Nasze wieczory

Wielki powrót zdobywcy Nagrody Bookera. Hollinghurst, nazywany „współczesnym Henrym Jamesem”, stworzył oszałamiającą rozmachem panoramę brytyjskiego społeczeństwa ostatnich dekad.

Poznajemy Dave’a Wina, chłopaka z klasy robotniczej o birmańskich korzeniach, który dzięki stypendium trafia do elitarnej prywatnej szkoły. To właśnie tam jego ścieżki przecinają się z Gilesem Holdenem – synem bogatego fundatora i przyszłym politykiem promującym brexit. Przez kolejne kilkadziesiąt lat śledzimy ich skrajnie różne losy. Dave, zmagając się z rasizmem i homofobią, szuka spełnienia w awangardowym teatrze. W tym samym czasie Giles wspina się po szczeblach władzy. Ich wzajemna niechęć i odmienne drogi życiowe stają się tłem dla pytań o to, co tak naprawdę decyduje o życiowym sukcesie.

Nasze wieczory to proza psychologiczna najwyższej próby. Autor z niezwykłą czułością opisuje upływ czasu – od euforycznych, młodzieńczych uniesień, przez więdnące przyjaźnie, aż po dojrzałą miłość, która ostatecznie całkowicie zmienia życiową optykę. Choć to powieść gęsta od emocji i elegancka, to jednocześnie bezlitośnie punktuje podziały klasowe. Absolutna uczta dla czytelników ceniących literaturę, która daje do myślenia długo po odłożeniu książki na półkę.

Szatańskie tango

Najważniejsze dzieło węgierskiego mistrza i laureata ubiegłorocznej Nagrody Nobla. To mroczna, hipnotyzująca proza, która od lat fascynuje czytelników na całym świecie, stanowiąc fundament współczesnej literatury europejskiej.

W zapomnianej przez Boga i ludzi wiosce na węgierskim pustkowiu grupa mieszkańców trwa w marazmie, biedzie i wzajemnej niechęci. Ich beznadziejną egzystencję przerywa nagła wiadomość: do osady wraca Irimiás – charyzmatyczny dawny sąsiad, którego od lat uważano za zmarłego. Dla zdesperowanej społeczności staje się on niemal mesjaszem. Ulegając zbiorowej halucynacji i rozpaczliwej potrzebie zmiany, mieszkańcy powierzają mu swój los. Jednakże nie są świadomi, że ich „wybawiciel” może mieć znacznie mroczniejsze intencje.

Szatańskie tango to przejmujące studium ludzkiej natury i mechanizmów manipulacji. Krasznahorkai z niezwykłą precyzją odmalowuje świat, w którym religijny fanatyzm miesza się z egzystencjalną rozpaczą. Choć to lektura wymagająca, pełna biblijnych tropów i gęstej atmosfery, to jednocześnie oferuje literackie doświadczenie z pogranicza snu i jawy. Monumentalna opowieść o tym, jak łatwo dać się uwieść obietnicy ratunku, gdy nie ma się już nic do stracenia.

Łuskanie bobu w blasku księżyca

To literackie wydarzenie roku dla miłośników prozy azjatyckiej. Jeden z najwybitniejszych współczesnych chińskich pisarzy po raz pierwszy trafia do rąk polskiego czytelnika. Tym samym otwierając przed nami drzwi do świata, którego nie znajdziemy w przewodnikach.

Zbiór opowiadań Xue Mo to galeria postaci postawionych w sytuacjach granicznych. Z jednej strony poznajemy staruszka gotowego na największe poświęcenie dla niespełnionej miłości życia z drugiej zaś młode małżeństwo, które w obliczu wstydliwej choroby musi zmierzyć się z brutalnym wykluczeniem społecznym. Równolegle śledzimy losy dziewcząt przemierzających pustynię z karawaną wielbłądów, gdzie każda decyzja jest walką o przetrwanie. Autor rzuca swoich bohaterów na tło surowej prowincji Gansu, gdzie rytm życia wyznacza bezlitosna natura i surowe zasady wspólnoty.

Proza Xue Mo to niezwykłe połączenie brutalnego realizmu z niemal mistycznym pięknem. Chociaż autor nie boi się pokazywać brzydoty i okrucieństwa, to zawsze odnajduje w nich przebłyski niezłomnej ludzkiej siły. W rezultacie otrzymujemy lekturę gęstą, surową i głęboko poruszającą. Pokazuje ona bowiem Chiny z dala od wielkomiejskiego blasku, skupiając się na uniwersalnych dramatach, które rozgrywają się w cieniu pustynnego pyłu.

Drzewa

Prowokacyjna, błyskotliwa i nominowana do Nagrody Bookera satyra, która uderza z ogromną siłą. Percival Everett, jeden z najostrzejszych głosów współczesnej literatury amerykańskiej, serwuje nam literacki thriller, który bezlitośnie rozlicza się z demonami przeszłości.

W prowincjonalnym miasteczku Money w Missisipi dochodzi do serii makabrycznych zbrodni. Na miejsce przyjeżdża dwóch czarnoskórych detektywów, którzy zamiast współpracy, trafiają na mur niechęci ze strony lokalnej policji i białych mieszkańców. Jednak to nie uprzedzenia są tu najbardziej szokujące. Przy każdej kolejnej ofierze śledczy odnajdują drugie ciało – mężczyzny, który do złudzenia przypomina chłopca brutalnie zlinczowanego w Money kilkadziesiąt lat wcześniej. Gdy fala podobnych incydentów zalewa całe Stany Zjednoczone, śledztwo zamienia się w konfrontację z krwawą historią kraju.

Drzewa to powieść, która wymyka się gatunkowym ramom – to jednocześnie czarny kryminał, cięta satyra i bolesne oskarżenie wymierzone w rasizm. Everett z niezwykłą odwagą i czarnym humorem pokazuje, że nieprzepracowane winy nigdy nie znikają. Wracają, by upomnieć się o sprawiedliwość. To lektura brutalna, szybka i niezwykle aktualna, która zostawia czytelnika z pytaniem: czy z pętli nienawiści w ogóle da się wyplątać?

Czerwone orchidee z Szanghaju

Poruszająca i szeroko komentowana na świecie powieść, która przywraca głos tysiącom zapomnianych kobiet. Autorka, opierając się na rzetelnych badaniach historycznych, stworzyła literacki pomnik ofiar japońskiego imperializmu. Tym samym wykazała się niezwykłą empatią i odwagą.

Korea, rok 1937. Czternastoletnia Kim Sangmi, dorastająca w inteligenckim domu, snuje plany o dalszej nauce i wolności. Jej marzenia zostają brutalnie przerwane, gdy staje się ofiarą machiny wojennej. W jej wyniku trafia do wojskowego domu publicznego w Mandżurii jako tzw. „kobieta pocieszenia”. W konsekwencji Sangmi zostaje rzucona w sam środek piekła, z którego świat miał nigdy nie zdać relacji. W miejscu, gdzie odebrano jej godność i tożsamość, odnajduje w sobie jednak nadludzką siłę, by przetrwać. Co więcej, zamierza zawalczyć o prawdę, która po latach musi ujrzeć światło dzienne.

Czerwone orchidee z Szanghaju to przede wszystkim epicka saga o niezłomności ludzkiego ducha w obliczu niewyobrażalnego okrucieństwa. Pomimo że lektura bywa momentami bolesna, jest ona absolutnie konieczna, aby w pełni zrozumieć jeden z najbardziej przemilczanych rozdziałów historii XX wieku. Należy przy tym podkreślić, że Morillot pisze z rzadko spotykaną precyzją historyczną, łącząc ją z subtelną wrażliwością literacką. Dzięki takiemu podejściu losy Sangmi stają się nie tylko osobistą tragedią, ale uniwersalnym świadectwem walki o kobiecą godność oraz niezbywalne prawo do pamięci.

Kowbojskie tango

Finalistka Nagrody Bookera i Women’s Prize for Fiction powraca w wielkim stylu. Po monumentalnym Wielkim kręgu Maggie Shipstead udowadnia, że z równą maestrią radzi sobie w krótszych formach. Tym samym Kowbojskie tango ugruntowuje jej pozycję jako jednej z najbardziej błyskotliwych współczesnych pisarek.

Kowbojskie tango to hipnotyzujący kalejdoskop losów ludzi zawieszonych między odwagą a całkowitym rozpadem. Poznajemy Ingrid, która w śnieżnej lawinie desperacko szuka zaginionego kochanka, oraz Lylę i Billa, których miesiąc miodowy w rumuńskich górach zamienia się w mroczny dramat. Obserwujemy też Sammy – milczącą kowbojkę uciekającą przed własną przeszłością, która zamiast upragnionego spokoju znajduje skomplikowany miłosny trójkąt. Każda z tych opowieści to inny krok w emocjonalnym tańcu, w którym stawką jest przetrwanie i bycie zauważonym.

Kowbojskie tango to literacki popis czułości wymieszanej z błyskotliwą ironią. W opowiadaniach Shipstead zagląda pod skórę swoich bohaterów, by pokazać, że niezależnie od miejsca i czasu, wszystkich nas napędzają te same, elementarne pragnienia: głód bliskości i lęk przed zapomnieniem. To proza gęsta od emocji, która zachwyca kunsztem języka i niezwykłą zdolnością do chwytania ulotnych chwil, które zmieniają życie na zawsze.

Revolterium

Powieść historyczna, jakiej dawno nie było. Autor odkurza daty i nazwiska, by stworzyć krwawy, tętniący życiem portret Krakowa w samym sercu Wiosny Ludów. Jego debiutancka powieść to literacki koktajl, w którym rozmach klasycznej powieści awanturniczej miesza się z klimatem Peaky Blinders i bezkompromisową, tarantinowską brutalnością.

Kraków, rok 1848. Miasto jest beczką prochu, która lada moment eksploduje. Właśnie w takich okolicznościach na wolność wychodzi Maks Krom – buntownik i zabijaka, który po dwóch latach w więzieniu marzy jedynie o świętym spokoju. Jednakże w dusznych zaułkach pod Wawelem spokój to mrzonka. Między spiskującymi rewolucjonistami a chciwymi zdrajcami krąży legenda o zaginionym skarbie, który ma moc zmieniania losów. W konsekwencji, gdy dawny towarzysz Kroma, hrabia Hipolit Zdański, zaczyna planować kolejny przewrót, Maks zostaje nieoczekiwanie wciągnięty w wir intryg. W rezultacie trafia on do świata, w którym rzeźnicy, złodzieje oraz wpływowe baronówny toczą brutalną i bezpardonową walkę o władzę oraz przetrwanie.

Revolterium to jazda bez trzymanki przez brudne ulice i eleganckie buduary dziewiętnastowiecznego Krakowa. Gromek po mistrzowsku pokazuje, że granica między honorem a zbrodnią jest niezwykle cienka, a w obliczu rewolucji lojalność staje się walutą o bardzo zmiennym kursie. Autor zaproponował czytelnikom opowieść pełną napięcia, w której każdy trzyma nóż za plecami, w której o ostatecznym sukcesie decyduje nie ideologia, lecz spryt i gotowość do zdrady. Jak widać, książka zadowoli fanów mocnej prozy historycznej z pazurem.